Artikel over Ayahuasca

Zo dankbaar dat we Anemoon Langenhoff hebben mogen begeleiden in haar reis bij Krystal ayahuasca! Zo mooi artikel heeft ze geschreven, recht vanuit haar hart!! 🙏😘​

Hier onder een kleine impressie van het artikel en de tekst zelf wat in FRITS magazine geschreven is door Anemoon Langenhoff foto's van Jeroen Broekmans 

Ayahuasca, slingerplant van de ziel

Al sinds ik als puber de cultboeken van Carlos Castaneda las over zijn inwijding bij Yaqui-sjamaan Don Juan, waarbij hij de hallucinogene cactus peyote gebruikt, verlangde ik naar soortgelijke diepe, transformerende ervaringen. Onlangs maakte ik een ‘reis’ onder invloed van ayahuasca bij een aanbieder in de buurt van Eindhoven. Wat doet deze ‘slingerplant van de ziel’ en hoe zit het met haar wettelijke status in Nederland?

Mijn vriendin B is al een jaar of vijftien lid van de Santo Daime kerk, die in 1995 door Geraldine Fijneman in Amsterdam werd opgericht, in nauw contact met de moederkerk in Brazilië. Deze religie ontstond daar in de jaren ’20 uit een mix van inheemse en Afrikaanse sjamanistische culturen en het Katholicisme. Tijdens de diensten wordt ayahuasca gedronken, een eeuwenoude geneeskrachtige thee uit de Amazone, bereid door sjamanen. Ayahuasca is een zogeheten entheogeen: ‘afkomstig van de God in zichzelf’ en dient ‘om het bewustzijn te verruimen en zo toegang te krijgen tot het Goddelijke’. De thee bestaat uit een combinatie van twee plantextracten. Een tryptamine-verwant extract, DMT, zorgt voor het visioenopwekkend en bewustzijnsverruimend effect. Daarnaast bevat ayahuasca als ook een mengsel aan MAO remmers, waardoor de tryptamine niet wordt afgebroken in de spijsvertering. Er zijn wel 4200 verschillende ayahuasca’s mogelijk, elke traditie maakt z’n eigen brouwsel. Het drinken van de thee, die niet verslavend is, activeert volgens de Santo Daime ‘het zelfgenezend vermogen van lichaam en geest op mentaal, emotioneel en fysiek niveau en kan krachtige transformerende processen in werking zetten’, waarbij overgeven en diarree veel voorkomende verschijnselen zijn en als reiniging gezien worden. Geen partydrug dus. In vijftien jaar zie ik mijn vriendin veranderen van iemand die worstelt met het leven naar een geaarde vrouw die bergen verzet en met een liefdevol “Ach ja” alles relativeert vanuit een geïntegreerd ruim perspectief.

Hoewel ayahuasca op lijst 1 van de Opiumwet staat en dus officieel verboden is, werd invoer en gebruik door leden van de Santo Daime kerk tot voor kort toegestaan vanwege de vrijheid van godsdienst, aangezien het als sacrament de essentie is van deze religie.
Na enkele jaren van weerstand en scepsis overwint mijn nieuwsgierigheid. Ik volg met B enkele kerkelijke ceremonies. Tijdens het uren durende ‘werk’ worden eindeloos hymnes gezongen waarin diverse spirits, waaronder God, Jezus en Maria, en de schoonheid van de natuur liefdevol worden bezongen. Het is een middel dat zich langzaam laat kennen en dat me ontdoet van het starre karkas van waaruit ik de werkelijkheid, mezelf en de ander beleefde.

Op 30/1/’18 is er een uitzending van BNN-Vara’s undercoveronderzoeksprogramma Rambam, dat een bijzonder negatief beeld schetst van ayahuascagebruik en de wildgroei in zich als therapeutisch voordoende ceremoniebegeleiders. Zij zouden psychisch kwetsbare mensen toelaten voor wie volgens Trimbos en Jellinek een contra-indicatie geldt. Websites zouden misleidend zijn en (na)zorg ontoereikend. Ik vind de aflevering suggestief, sensatiebelust en ook in strijd met wetenschappelijk onderzoek dat de therapeutische werking van ayahuasca wel degelijk aantoont. Tijd voor een eigen proef op de som bij een aanbieder in de regio. 

Ik vind op een steenworp van Eindhoven een jonge vrouw Q die met onder andere haar moeder H ceremonies begeleidt. Hun website is serieus; ze geven strikte richtlijnen qua voorbereiding en voorafgaand tyramine-arm dieet, doen een intake en betrekken zo nodig een arts om eventuele contra-indicatie vanwege medicijngebruik (o.a. antidepressiva) te beoordelen. En er is nazorg: tijd om te landen bij soep en brood na afloop, indien nodig telefonisch contact en een terugkomavond om te delen. Ik ga ‘reizen’ met negen anderen: twee ervaren stellen, een hoog sensitieve vrouw, mijn lief en een moeder en dochter die kwamen na de verzuchting van hun nicht dat dit beter was dan al die jaren therapie.

Ik lig in mijn bedje, nadat ik een glaasje van deze intens vieze thee heb gedronken en wacht tot het begint. Q draait prachtige muziek, afgestemd op het energetisch veld van de groep. Ik heb vertrouwen in de ceremonieleiders, ik vind ze lief en echt. Mijn grote verlangen is bij het licht, de liefde en de vrede te zijn. Ik ben in het licht, de liefde en de vrede. Ik verenig de extended families van mijn lief en mij, inclusief onze exen, in een koepel van licht. Ik buig. Ik voel dat ik een metershoge witte engel ben, met prachtige vleugels. Ik besef dat iedereen zo’n engel is. Ik plaats de engel in mijn buik voor altijd. Ik huil. Urenlang. Diep, onstopbaar verdriet. Ik wist niet dat het nog zo groot was. De vader van mijn kinderen gaat bij me weg. Ik weet niet hoe ik verder moet. Ik zie hoe we na onze scheiding onze kinderen niet omhulden, hoe we niet als twee ouders om ze heen stonden. Mijn kinderen, mijn diepste drijfveer om mezelf te helen en te verruimen. De ayahuasca spreekt me streng toe. Zegt me die ex, met wie het nog zoveel jaren zo moeizaam was en met wie ik bijna alle contact en zeker alle vriendschap verloor aan te kijken. Met elkaar te wandelen over de hei en elkaar als volwassenen eerlijk te vertellen hoe het was. Het mislopen van onze liefde, van ons gezin, van onze vriendelijkheid. Hoe verdrietig, wanhopig en pijnlijk. En om elkaar te vergeven, te erkennen. Te buigen voor elkaar. Voor de goede ouders die we waren. De goede mensen die we zijn. En eindelijk liefdevol om onze kinderen te gaan staan. Niet alleen nu, energetisch, maar juist in het echte leven. Ik hoor mezelf intens huilen. Q komt naast me zitten: “Het gaat goed”, zeg ik, want ik kan het dragen. “Dat weet ik”, zegt ze en blijft bij me, een hand op mijn buik. De ayahuasca zegt duizend ware dingen, “Ja”, fluister ik, talloze malen, terwijl ik verder huil. Mijn lief laat ik zijn eigen werk doen op zijn matrasje, zijn eigen heidewandeling maken met zijn ex, om hun kinderen samen vast te houden. Ik zie het kind dat ik nooit kreeg omdat ik veel te jong was en de vader ook. Ik ontvang hem eindelijk in mijn armen en geef hem zijn naam. Hij laat me zien wat hij kwam brengen, als een duif bracht hij het eerste olijftakje, teken van hoop, van vasteland terwijl ik als jong meisje eenzaam ronddobber in een armoedig bootje op oneindig water. Een teken dat er in de toekomst vaste grond zal komen. Met een huis, met kinderen, waarbij ik als moeder in mijn kracht zal staan en voor ze zal zorgen. Ik besef dat dat thuis er kwam, een eenvoudig, liefdevol huisje, dat met mijn huidige geliefde een koninkrijk kan worden in een koepel van licht als wij ons werkelijk weten te verbinden. Ik ben net overleden en wordt gewassen, mijn ontzielde lichaam naakt, oud en kwetsbaar. Ik zie hoe onvolmaakt ik ben en tegelijkertijd zo rijk en zo mooi. Ik zie hoe iedereen zo onvolmaakt is en tegelijkertijd zo rijk en zo mooi. Ik zie het aan mijn ex. Ik zie het aan mijn lief. Ik hou mijn moeder, net gestorven, in mijn armen. Ik was haar oude lichaam, waarmee ik nooit zo intiem was. Ik eer haar en kan helemaal van haar houden. Ik voel hoezeer ze haar best deed voor ons. H zit naast me en kust mijn voorhoofd als een oermoeder. “Je doet het goed”, zegt ze. Als ik vraag of ze denkt dat we altijd gesteund worden, bevestigt ze dat volmondig. Misschien wil ik mijn gidsen zien? Ik hoef het maar te vragen, moeder Ayahuasca zal antwoorden. Ik vraag het en het licht gaat aan op een climax in de muziek. Ik zie ze. Ze zijn er allemaal. Ik ben omringd door mijn familie en leermeesters, als gouden engelen. Ik heel mijn ouders, die mijn zus en mij niet samen konden vasthouden, ik heel mijn grootouders die mijn ouders niet samen konden vasthouden, ik heel hun ouders die…, ik heel de hele keten van voorouders en zij houden mij vast. Ik besef dat ik niet meer dat baby’tje ben dat op een foto in mijn babyboek intens huilend in haar bedje ligt, gefotografeerd in plaats van opgepakt. Ik besef dat ik al heel lang geleden een peuter werd die over het rekje dat bedje uitklom, dat ik als jong volwassene dat huis verliet, mijn eigen leven leidde, moeder werd, viel, opstond, vijftig werd en mezelf kan vasthouden. De gladde mineraal die Q als troost in mijn handen stopte leg ik zachtjes naast me neer. Ik kan het zelf. Mijn onzekerheid trek ik uit als een oude huid. Ik open mijn lichaam en laat de energie door me heen bewegen in totale overgave. Ik word van binnen gereinigd terwijl ik de geheimen zie van de paradoxen van alles en niets, van de binnenkant en de buitenkant, van zijn en niet zijn. “Ja”, zeg ik, talloze keren, “Ja, dat is waar.” Uren duurt het voor ik weer helemaal op aarde ben. De dag er na gaan we naar de sauna om in rust te kunnen navoelen en delen. Wat blijft na afloop is een grote vrede, nog altijd.

Er vindt intussen serieus wetenschappelijk onderzoek plaats naar (langdurig) gebruik van ayahuasca. In Nederland gebeurt dit aan de Universiteit van Maastricht door psychofarmaloog Kim van Orsow en een promovendus. Gekeken wordt naar de invloed van ayahuasca op hersenmechanismen. Van Orsow vond drie positieve effecten op het brein: 1. Een farmacologisch effect: een actiever brein, met name de hippocampus (herinneringen) de amygdala (het emotiecentrum) en de frontale hersenen (gedrag). 2. Een neurologisch effect: er worden nieuwe verbindingen aangelegd. Er ontstaan nieuwe cellen. 3. Een therapeutisch effect: mensen gaan hun herinneringen herevalueren; gebruikers zeggen afstand te kunnen nemen van wat ze hebben meegemaakt, ook van vervelende ervaringen uit de kindertijd. Nieuwe breinpaden worden aangelegd, waardoor iemand die b.v. gebeten is door een hond en uit angst honden ontwijkt, die angst kwijt kan raken en daardoor nieuw gedrag kan ontwikkelen na één of meerdere ceremonies. Metingen voor en direct na de ceremonie en een maand erna laten zien dat gevoelens van stress en depressie blijvend afnemen en gevoelens van mindfullness en kwaliteit van leven blijvend toenemen, zeker als er tijdens de ceremonie ook sprake was van 'ego dissolution’: het gevoel onderdeel uit te maken van, gesteund te worden door een groter geheel. Sjamanen noemen ayahuasca ook wel de stervensplant; het ego sterft, je overtuigingen vallen weg, je kunt beter relativeren en dingen in een groter perspectief zien. In Colombia wordt ayahuasca na verschillende studies therapeutisch gebruikt in verslavingsklinieken. Ook onderzoek van Jordi Riba, een Spaanse farmacoloog werkzaam in het Sant Pau ziekenhuis in Barcelona, laat zien dat ayahuasca een therapeutisch effect heeft; herinneringen worden in een ander perspectief geplaatst, deelnemers scoren even hoog op mindfullness als ervaren mediteerders na jaren training. Ook de creativiteit neemt toe: “Ayahuasca doet het conventionele denken afnemen en versterkt creatief, ‘afwijkend’ denken, waardoor mensen een nieuwe kijk op zaken vinden.” Bij onderzoek in Brazilië is aangetoond dat ayahuasca heel snelwerkende antidepressieve effecten kan sorteren, die al bij een enkele dosis zichtbaar zijn en drie weken kunnen aanhouden. DMT bevat serotonine, het ‘gelukshormoon’, een lichaamseigen stof die ook in antidepressiva zit. In onderzoek naar de hersenstructuur van langdurige ayahuascagebruikers vond Riba een toename in corticale dikte in het frontale gedeelte van het brein, in een gebied waarin het aandachtnetwerk huist. Zij presteerden, ook onder invloed van ayahuasca, beter op bepaalde neuropsychologische taken dan niet- of weinig-gebruikers. “Al deze effecten die we hebben kunnen meten tijdens experimenten”, zegt Riba, “zouden kunnen verklaren waarom ayahuasca veelbelovend is bij het behandelen van een aantal medische aandoeningen. Ik heb een aantal psychiaters in mijn eigen instelling in ayahuasca geïnteresseerd gekregen en een aantal initiële therapeutische onderzoeken zijn reeds uitgevoerd.”

Niet iedere gebruiker heeft goede ervaringen. Hoewel er over ayahuasca gezegd wordt dat je nooit meer krijgt dan je aankunt, zijn er ook mensen bij wie vergeten trauma’s worden wakker gemaakt, die angstig of zelfs psychotisch worden vanwege het controleverlies of bij wie (behalve overgeven) niet zo veel gebeurt, die vooral worstelen met hun eigen verwachtingen en oordelen. Van Orsow en Riba waarschuwen voor hoofdpijn, duizeligheid, verhoogde hartslag en -bloeddruk en angstgevoelens die je kunt krijgen als je je niet aan de richtlijnen van het tyramine-arme dieet houdt. Ook drukt van Orsow op het hart deskundige begeleiding te zoeken: ”De organisatie moet jou vragen stellen; waarom doe je het? Gebruik je antidepressiva, waarbij je gevaar loopt op een overdosis serotonine?” Contra-indicaties zijn ernstige instabiele geestelijke aandoeningen als schizofrenie, psychose en borderline symptomen. Vanuit mijn ervaring denk ik dat je ‘je geroepen moet voelen’, bewust kiezend voor proceswerk dat confronterend kan zijn, een zelfdragend vermogen moet hebben en je veilig moet voelen bij de aanbieders.

Ondanks de positieve onderzoeken is het paradigma over ayahuasca (door de uitzending van Rambam?) ten negatieve veranderd. Voor het eerst is er iemand veroordeeld voor het invoeren van ayahuasca en is in de uitspraak van 28 februari 2018 ayahuasca gelijkgesteld aan DMT: “DMT is verboden en vormt een gevaar voor de volksgezondheid en voor de samenleving in het algemeen”, zo stelt het Hof. De eerdere bescherming – op grond van vrijheid van godsdienst – acht het niet meer van toepassing. De uitspraak dat er sprake is van een onaanvaardbaar gevaar voor de volksgezondheid vind ik van een ongekende hypocrisie als je de gevaren van ayahuasca afzet tegen die van alcohol en tabak: drugs zonder enig therapeutisch effect, waar de staat grof geld aan verdient. Het gemiddeld aantal sterfgevallen door alcohol is gemiddeld 1.722 gevallen per jaar, door roken 20.000. De kosten van alcohol en tabak voor de samenleving bedragen jaarlijks bijna zes miljard euro, na aftrek van de inkomsten door accijns.

De aangeklaagden gaan in cassatie, waar de Hoge Raad pas over minimaal anderhalf jaar uitspraak doet. Vermoedelijk gaat het OM tot die tijd niet handhaven. In laatste instantie kan de zaak nog aan het Europese Hof voor de Rechten van de Mens voorgelegd worden. Mochten alle zaken verloren worden is iedereen die ayahuasca brouwt, vervoert, bezit, verstrekt of gebruikt strafbaar. In Eindhoven stelde de Lijst Pim Fortuyn naar aanleiding van de uitzending van Rambam vragen aan het vorige college van B&W: “Bent u van plan om de verkoop van deze drug en de ceremonies in Eindhoven te verbieden en dat verbod te handhaven?” B&W gaf aan dat “ze geen prioriteit geven om actief op zoek te gaan naar Ayahuasca.” En “dat ook gekeken moet worden of de vrijheid van godsdienst in het geding is.” De schrik zit er toch een beetje in in de ayahuascawereld. Mensen die ik spreek willen niet meer met naam en toenaam genoemd worden, niet ieder lid van de Santo Daime kerk durft nog de thee uit Brazilië mee te nemen om de kerk te bevoorraden. Men wacht het af. Intussen gaan de ceremonies door, zowel buiten als binnen de kerk. De honden blaffen, de karavaan trekt verder. Hopelijk zorgt gedegen wetenschappelijk onderzoek ervoor dat ayahuasca als plantmedicijn erkend wordt, van de opiumlijst verdwijnt en met goede begeleiding en duidelijke voorlichting gebruikt kan worden door mensen die er aan groeien. Zoals ik.

  • Facebook - Grey Circle
..volg mij op Facebook

Krystal Ayahuasca by Quirine de Natris 

Ayahuasca

artikel over ayahuasca